Cúm A đang có xu hướng gia tăng nhanh tại nhiều địa phương, đặc biệt khi thời tiết thay đổi thất thường. Đây là bệnh truyền nhiễm hô hấp rất dễ lây lan, có thể gây biến chứng nguy hiểm ở trẻ nhỏ, người lớn tuổi và người có bệnh nền. Bài viết dưới đây giúp bạn hiểu rõ cúm A là gì, dấu hiệu nhận biết và những biện pháp phòng ngừa hiệu quả.
1. Cúm A là gì?
Cúm A là một dạng cúm mùa thường gặp, do virus cúm nhóm A gây ra. Dòng virus này liên tục biến đổi, tạo ra nhiều chủng mới như H1N1, H3N2… dẫn tới các đợt dịch bùng phát theo từng năm. Virus cúm A lây truyền qua đường hô hấp thông qua giọt bắn khi người bệnh ho, hắt hơi, nói chuyện hoặc qua tay chạm vào bề mặt nhiễm virus.
Khác với cảm lạnh thông thường, cúm A thường khiến người bệnh sốt cao đột ngột, đau nhức toàn thân, mệt mỏi rõ rệt, thậm chí kiệt sức. Nếu không chăm sóc đúng cách, bệnh có thể gây viêm phổi, suy hô hấp và nhiều biến chứng nghiêm trọng.
2. Các triệu chứng thường gặp của cúm A
Người nhiễm cúm A có thể xuất hiện một hoặc nhiều triệu chứng dưới đây:
- Sốt cao từ 38,5°C – 40°C, kèm rét run.
- Ho khan hoặc ho có đờm, đau rát họng.
- Nhức đầu, đau cơ, đau mỏi toàn thân.
- Nghẹt mũi, chảy nước mũi, khó chịu vùng mũi – họng.
- Mệt mỏi, chán ăn, ngủ kém.
- Một số trường hợp trẻ nhỏ có thể nôn ói, tiêu chảy, quấy khóc.
Triệu chứng bệnh thường kéo dài 5 – 7 ngày. Tuy nhiên, cảm giác mệt mỏi có thể tồn tại thêm 1 – 2 tuần sau khi hết sốt.
3. Cúm A lây lan như thế nào?
Virus cúm A lây lan rất dễ, đặc biệt tại nơi đông người như trường học, cơ quan, bến xe, siêu thị… Các con đường lây chủ yếu gồm:
- Giọt bắn từ người bệnh khi ho, hắt hơi, nói chuyện.
- Tiếp xúc gần với người bệnh hoặc chạm vào đồ dùng cá nhân như khăn, cốc, điện thoại.
- Chạm vào bề mặt nhiễm virus rồi đưa tay lên mắt, mũi, miệng.
Thời gian ủ bệnh của cúm A là 1 – 4 ngày. Người bệnh có khả năng lây cho người khác ngay từ 24 giờ trước khi xuất hiện triệu chứng.
4. Ai dễ bị biến chứng khi mắc cúm A?
Phần lớn người mắc cúm A hồi phục tốt, nhưng một số nhóm có nguy cơ cao bị biến chứng nặng, gồm:
- Trẻ em dưới 5 tuổi, đặc biệt trẻ dưới 2 tuổi.
- Phụ nữ mang thai.
- Người trên 65 tuổi.
- Người có bệnh nền: tiểu đường, tim mạch, hen phế quản, bệnh phổi mạn tính.
- Người suy giảm miễn dịch.
Biến chứng có thể gặp: viêm phổi, viêm tai giữa, viêm xoang, co giật do sốt cao, suy hô hấp, thậm chí đe dọa tính mạng nếu không điều trị kịp thời.
5. Khi nào cần đi khám hoặc nhập viện?
Người bệnh cần đến cơ sở y tế khi xuất hiện các dấu hiệu sau:
- Sốt cao liên tục không giảm sau 2 ngày dùng thuốc.
- Khó thở, thở nhanh hoặc đau tức ngực.
- Lơ mơ, ngủ li bì, co giật.
- Trẻ nhỏ bú kém, bỏ ăn, nôn nhiều.
- Người có bệnh nền diễn biến nặng hơn.
Việc khám sớm giúp bác sĩ đánh giá mức độ bệnh và kê đơn thuốc kháng virus khi cần thiết.
6. Cách điều trị cúm A đúng
6.1. Điều trị tại nhà
Người bệnh có thể áp dụng các biện pháp sau:
- Nghỉ ngơi nhiều, uống đủ nước.
- Dùng thuốc hạ sốt theo hướng dẫn, ưu tiên paracetamol.
- Giữ ấm cơ thể, hạn chế gió lùa.
- Ăn đồ mềm, dễ tiêu, tăng cường rau xanh và vitamin.
- Đeo khẩu trang để tránh lây cho người xung quanh.
6.2. Thuốc kháng virus
Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định thuốc kháng virus như oseltamivir. Thuốc cho hiệu quả tốt nhất khi dùng trong vòng 48 giờ đầu tính từ lúc khởi phát triệu chứng. Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua và uống thuốc vì có thể gây tác dụng phụ hoặc kháng thuốc.
7. Cách phòng ngừa cúm A hiệu quả
Phòng bệnh luôn quan trọng hơn chữa bệnh. Để bảo vệ bản thân và gia đình, bạn nên:
7.1. Tiêm vắc xin cúm hàng năm
Vắc xin cúm được khuyến cáo tiêm nhắc lại mỗi năm, giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và hạn chế biến chứng nặng. Người già, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai và người có bệnh nền càng cần tiêm sớm.
7.2. Đeo khẩu trang khi đến nơi đông người
Đây là biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả giúp giảm nguy cơ tiếp xúc giọt bắn chứa virus.
7.3. Rửa tay thường xuyên
Rửa tay bằng xà phòng trong ít nhất 20 giây hoặc dùng dung dịch sát khuẩn nhanh.
7.4. Vệ sinh môi trường sống
Mở cửa thông thoáng, lau dọn bề mặt tiếp xúc như tay nắm cửa, bàn ghế, điện thoại.
7.5. Tăng cường sức đề kháng
Duy trì chế độ dinh dưỡng đầy đủ, ngủ đúng giờ, tập thể dục nhẹ nhàng, uống đủ nước.
7.6. Hạn chế tiếp xúc người đang mắc cúm
Trong giai đoạn dịch tăng, nên tránh tiếp xúc gần hoặc dùng chung đồ cá nhân với người có triệu chứng cúm.
8. Cúm A có nguy hiểm không?
Phần lớn các trường hợp cúm A tự khỏi sau 5–7 ngày. Tuy nhiên, nguy hiểm nằm ở tốc độ lây lan nhanh và khả năng gây biến chứng, đặc biệt với nhóm nguy cơ cao. Nhiều trường hợp nhập viện do viêm phổi nặng hoặc suy hô hấp, thậm chí phải điều trị tại khoa hồi sức.
Việc chủ động phòng bệnh, phát hiện sớm và điều trị đúng cách có vai trò quan trọng trong hạn chế biến chứng.
9. Lời khuyên của Bệnh viện đa khoa Hồng Châu
- Khi có triệu chứng nghi ngờ cúm A, hãy liên hệ cơ sở y tế để được tư vấn.
- Không tự ý dùng kháng sinh hoặc thuốc kháng virus.
- Thực hiện các biện pháp phòng ngừa để bảo vệ bản thân và cộng đồng.
Bệnh viện đa khoa Hồng Châu luôn sẵn sàng hỗ trợ thăm khám và điều trị các bệnh lý hô hấp, trong đó có cúm A. Hãy theo dõi tình trạng sức khỏe và chủ động chăm sóc đúng cách để phòng bệnh hiệu quả.
Bệnh viện đa khoa Hồng Châu – Đồng hành chăm sóc sức khỏe gia đình bạn!
